భాండాగారం 1

గోకర్ణం-కుక్కి                                                                               భట్టిప్రోలు విజయలక్ష్మి                                                                            గోవా రాష్ట్రంలో పణజికి కొద్ధిగా ముందు మంగేష్ సంస్థాన్ ఉంది. ఇక్కడ ఆలయంలో దేవుడు మంగేష్, ఈశ్వరుడు. ఈ మంగేష్ లింగం ఇక్కడకు తీసుకుని రాకముందు ముర్మగోవాలోని కుశస్థలిలో అనే ప్రాంతంలో ఉండేది. ఆ రోజుల్లో అప్పటి పోర్చుగీసుల పాలనలో అనేక హిందూ ఆలయాలు ధ్వంసం చేయబడ్డాయి, కొల్లగొట్టబడ్డాయి. ఆ సమయంలో ఆ క్రిస్టియన్ దాడులకు, మతాంతరీకరణలకు భయబడి, అప్పటి పూజారులైన గౌడ సారస్వత బ్రాహ్మణులు ఈ మంగేష్ లింగాన్...

మురుడేశ్వర్-మంజునాథేశ్వర్   భట్టిప్రోలు విజయలక్ష్మి                                                                                                                                           మా కర్ణాటక టూర్ లో భాగంగా ఈ ఆలయాలు రెండూ చూసాం. ముందుగా మురుడేశ్వర్, ఆ తరువాత ధర్మస్థల వెళ్లాం. మురుడేశ్వర్ లో చూడవలసినది ఒక్క ఆలయమే, కానీ అదే బ్రహ్మాండమైన, వర్ణించటానికి ఎన్నో విశేషాలున్న ఆలయం. అదే ధర్మస్థల లో అయితే మంజునాథుడితో పాటు ఎన్నో విశేషాలున్నాయి. గొప్ప గొప్ప ఆలయాలున్నాయి. ముందుగా మురుడేశ్వర్ గురించి చెప్పుకుందాం. ఈ ఆలయం కొత్తగా కట్టారు. కానీ స్థల పురాణం ప్రకారం ఈ ప్రాంతం అంతా త్రేతాయుగం నాటిది. రావణాసురుడు శివుడ్ని మెప్పించి ఆత్మలింగం పొందిన ...

లింగరాజమందిరం-ఠేడామహాదేవమందిరం    భట్టిప్రోలు విజయలక్ష్మి                                               మేము సంబల్పూర్ లో ఉండే రోజుల్లో 1979 లో ఈ హుమా ధామ చూడటం జరిగింది. ఈ పేరు పైన రాయలేదేమా అని అనుకోకండి. ఇదే ఠేడా మహాదేవ మందిరం. దీన్నే అక్కడ స్థానికులు బొక్రో మందిరో అంటారు, అంటే వక్ర మందిరం అని. మన తెలుగు అజంత భాష, మన పదాలన్నీ అకారాంతం తో ముగుస్తాయి. అదే ఒడియా భాష అయితే ఒకారంతో ముగుస్తాయి. మనం వక్ర అంటే వాళ్ళు  బొక్రో అంటారు మన వ అనే అక్షరాన్ని వాళ్ళు బ అని పలుకుతారు. ఈ ఆలయం సంబల్పూర్ నుండి ఓ 30 కిమీ దూరంలో వుంది. పక్కనే మహానది శాంతంగా ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. ఈ మహానది పైనే హీరాకుడ్ డాం వుంది. డాం పక్కనే వున్న సంబల్పూర్ యూనివర్సిటీ లో నేను M.Sc. (మాథ్స్) చదువుకుంటూ ఉండేదాన్ని. చాలాకాలం కింద సంగీత సామ్రాట్ తాన్ సేన్ అని ఓ సినిమా చూసాను. అది 1962 లో విడుదల అయ్యింది. దాంట్లో తాన్ సేన్ గా భరత్ భూషణ్ వేసాడు. ఆ సినిమా ముందర మేము తాన్ సేన్ గురించి కొంత పరిశోధన చ...

షిరిడి-ఉంఖేశ్వర్  భట్టిప్రోలు విజయలక్ష్మి                                                       మేము 2013 లో మహారాష్ట్రలో ఐదు జ్యోతిర్లింగాలున్నాయి, రెండు శక్తిపీఠాలున్నాయి, ఇంకా కూడా పంధర్ పూర్, మనం దీన్నే పండరీపురం అంటాం, తుల్జాపూర్, అమ్బాజోగై, షిరిడి ఇలా ఓ పెద్ద లిస్ట్ పెట్టుకుని బయల్దేరాం. డా. శైలజ గారు ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో ఈ మధ్యనే ఒక సిద్ధేశ్వరాలయం బయటపడింది. అదికూడా చూసి రండి అన్నారు. మొత్తం ప్లాన్ సిద్ధం అయింది. ఇంటినుంచి టాక్సీ తీసుకుని బయల్దేరాం. అలా చూసిందే సిద్దేశ్వరాలయం. పురాతనమైన ఆలయం, చిన్న గ్రామంలో వుంది. ఇన్నేళ్ళుగా దిబ్బలా పడి వుండి, చుట్టూ విపరీతంగా చెట్లు, దుబ్బులు మొలిచి అక్కడేదో ఉందని కూడా ఎవరికీ తెలియలేదట. ఎలాగో ఆర్కియాలజీ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) వాళ్లకు తెలిసి, వాళ్ళు దాన్ని వెలికి తీసి తిరిగి ఒక ఆలయంలాగా రీ కన్ స్ట్రక్ట్ చేస్తున్నారు. పూజలు అప్పుడప్పుడే మొదలవుతున్నాయి.              ...

మన నవ గ్రహ ఆలయాలు  భట్టిప్రోలు విజయలక్ష్మి                                                             నవగ్రహాలు దాదాపుగా ప్రతి శివాలయంలో కనిపిస్తాయి. కొన్ని ఆలయాల్లో మామూలు విగ్రహాలుగా కనిపిస్తే, కొన్ని ఆలయాల్లో ఆ విగ్రహాలు వాటి వాహనాలపై కూర్చుని కూడా కనిపిస్తాయి. మరి కొన్ని ఆలయాల్లో ఆ నవగ్రహాలు భార్యా సమేతంగా కూడా కనిపిస్తాయి. కొన్ని చోట్ల లింగాకారంలో కనపడతాయి. మేము హైదరాబాద్ దగ్గర వున్న గణపతి సచ్చిదానంద ఆశ్రమానికి వెళ్ళినప్పుడు ఎప్పుడూ చూడని రీతిలో వున్న నవగ్రహాలను చూసాం. అలాగే దత్తాలయ గుట్ట వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ నవ జంటనాగుల శిల్పాలను అచ్చం నవగ్రహాల లాగానే ప్రతిష్ట చేసినవి చూసాం. ఇలాంటి కొన్ని అరుదైన నవగ్రహ క్షేత్రాలను చూసినప్పుడు నాలో కలిగిన అనుభూతులు, నాకు కలిగిన అనుభవాలు అందరితో పంచుకుందామని ఇది రాస్తున్నా.                                 ...